ملل پرس ـ سعید ایریلوزادیان: تبریز دوباره در آستانه یک مکث تاریخی ایستاده است؛ مکثی برای به‌خاطر آوردن نام‌هایی که نه در قاب عکس‌ها، بلکه در جان این شهر زندگی می‌کنند. چهارمین همایش «زنده‌نامان تبریز» قرار نیست فقط یاد گذشته را زنده کند؛ این همایش، تلاشی آگاهانه برای صیانت از حافظه فرهنگی تبریز است؛ حافظه‌ای که با ایمان، هنر و تعهد شکل گرفته و با فراموشی، به‌راحتی آسیب می‌بیند.
در میان چهره‌هایی که در این دوره مورد تجلیل قرار می‌گیرند، نام استاد فقید محمد عابد تبریزی برجسته‌تر از یک عنوان تشریفاتی است؛ او نماد نسلی از شاعران آیینی است که شعر را به حریم قدسی اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) پیوند زدند، بی‌آنکه آن را به ابزار شهرت یا مصرف رسانه‌ای تقلیل دهند. عابد تبریزی، شاعری بود که واژه را با نیت می‌نوشت و شعر را با باور.
محمد عابد تبریزی از آن دست شاعرانی بود که مرز میان «احساس» و «معرفت» را می‌شناخت. مرثیه در شعر او صرفاً روایت اندوه نبود، بلکه دعوت به فهم بود؛ مدح، تنها ستایش لفظی نبود، بلکه تذکر یک راه. شعر آیینی او، ادامه منبرهای بی‌صدا بود؛ منبرهایی که در هیئت‌ها، محافل مذهبی و دل‌های عاشق، بی‌وقفه برپا می‌ماند.
همایش زنده‌نامان تبریز ، بیش از آنکه یک آیین تجلیل باشد، بازخوانی هویت این شهر است. تبریز، شهری است که همواره پیشگام بوده؛ نه‌فقط در تحولات سیاسی و اجتماعی، که در شکل‌دهی به سرمایه انسانی و فرهنگی. این شهر، خوب می‌داند اگر ستون‌های معنوی‌اش فراموش شوند، ساختمان آینده‌اش سست خواهد شد.
تجلیل از استاد عابد تبریزی، در حقیقت تجلیل از یک جریان فرهنگی است؛ جریانی که شعر آیینی را از سطح تکرار و کلیشه حفظ کرد و آن را به ساحتی از مسئولیت اجتماعی و دینی رساند. او شاعری نبود که به‌دنبال دیده‌شدن باشد، اما شعرش دیده شد؛ چون از دل برآمد و به دل نشست.
در روزگاری که شتاب خبر، فرصت تعمق را کم‌رنگ کرده و هیاهو جای عمق را گرفته است، «زنده‌نامان تبریز» یادآور یک حقیقت بنیادین است: بعضی نام‌ها را باید ایستاده خواند. نه از سر نوستالژی، بلکه برای آنکه بدانیم این شهر، این ایمان و این فرهنگ، بر شانه‌های چه انسان‌هایی استوار مانده است.
چهارمین همایش زنده‌نامان تبریز، سلام دوباره تبریز است به فرزندان صادق خود؛ به شاعری که جسمش آرام گرفت، اما کلامش زنده ماند. محمد عابد تبریزی رفت، اما شعر آیینی‌اش هنوز نفس می‌کشد؛ چرا که با اهل‌بیت(ع) سروده شد و با اخلاص، جاودانه گشت.
.
- نویسنده : سعید ایریلوزادیان
