به گزارش ملل پرس، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی در جلسه آغاز رسمی این سرشماری با اشاره به اهمیت اکولوژیک منطقه جلفا در کریدور حیاتی قفقاز گفت: همکاری بینبخشی، مشارکت جوامع محلی و تقویت یگانهای حفاظتی از ارکان اصلی صیانت از حیات وحش است و سرشماری سالانه نقش مهمی در تصمیمسازیهای علمی دارد.
محمدحسین حسنزاده، با تأکید بر اینکه «طبیعت امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند مراقبت جمعی است»، گفت: در حالی که در جهان بیش از هشتهزار گونه گیاهی و جانوری در معرض تهدید قرار دارند و طی چهار دهه گذشته حدود ۶۰ درصد تنوع زیستی کاهش یافته است، ایران نیز با وجود داشتن تنها یک درصد مساحت خشکیهای جهان، میزبان ۲ درصد گونههای حیاتوحش جهان است؛ اما یکسوم این گونهها در معرض خطر قرار گرفتهاند.
وی ارزش اقتصادی اکوسیستمها را سالانه ۴۴ تریلیون دلار دانست و افزود: پایش سلامت طبیعت، تعیین ظرفیت زادآوری گونهها، تشخیص کانونهای بحران، مدیریت تهدیدهایی چون شکار و قاچاق و نیز افزایش مشارکت مردمی، ستونهای اصلی طرح سرشماری امسال است؛ اگر نشانهای از روند رو به انقراض مشاهده شود، بیدرنگ تغییرات مدیریتی لازم را اعمال خواهیم کرد.
حسنزاده با قدردانی از استقبال چشمگیر مردم و رسانهها از سرشماری امسال حیات وحش در آذربایجان شرقی گفت: انعکاس وضعیت واقعی حیاتوحش که متأسفانه رو به تهدید است، بدون حضور رسانهها ممکن نیست؛ امروز مردم، تشکلهای مردمی و فعالان اجتماعی نه تنها ناظر، بلکه شریک ما در حفاظت از طبیعت شدهاند.
حضور بیسابقه مردم و تشکلها در سرشماری ۱۴۰۴
داوود غنیپور، معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی نیز با اشاره به اینکه برای نخستینبار در تاریخ سرشماری استان، حضور تشکلها، کوهنوردان، گروههای مردمی و سازمان های مردم نهاد در سرشماری حیات وحش استان، رسمی و سازمانیافته شده است، گفت: این مشارکت یک دستاورد مدیریتی بزرگ است. در سرشماری امسال ۴۰ مسیر با همراهی نیروهای داوطلب و ظرفیت مردمی پایش میشود؛ اقدامی که نشان از بلوغ اجتماعی در حفاظت از طبیعت دارد.
حسین امانی دادستان جلفا نیز با اعلام حمایت قاطع دستگاه قضایی از برنامههای حفاظتی اظهار داشت: هرگونه تعارض با حیاتوحش، شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاهها با جدیت پیگیری و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.
ابراهیم سلامی، معاون فنی و عمرانی منطقه آزاد ارس نیز بر نقش این سازمان در ایجاد زیرساختهای حفاظتی، تأمین تجهیزات و پشتیبانی میدانی عملیات سرشماری تأکید کرد.
در این نشست، آخرین وضعیت جمعیتی گونههای جانوری منطقه جلفا ، به ویژه کل و بز، قوچ و میش و پرندگان بومی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت اجرای دقیق و نظاممند سرشماری برای برنامهریزی حفاظتی و بهبود زیستگاهها تأکید شد.
در پایان این نشست، گروههای تخصصی سرشماری برنامهریزی شده و مقرر شد نتایج حاصل از پایش میدانی در تدوین طرحهای حفاظتی و توسعه پایدار محیطزیست جلفا مورد استفاده قرار گیرد.Play
ساماندهی گروه های عملیاتی سرشماری با حضور مدیر کل
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجان شرقی در ادامه با حضور در پاسگاه محیط بانی «درهدیز» جلفا، ضمن نظارت میدانی، بر ساماندهی گروه های عملیاتی محیطبانان، هماهنگی تیمها و رعایت نکات تخصصی تأکید کرد.
حسنزاده با حضور در این پاسگاه همچنین، روند آمادهسازی و چینش گروه های عملیاتی را بررسی و در نشست صمیمی با محیطبانان و کارشناسان حاضر، بر ضرورت اجرای دقیق، هماهنگ و علمی برنامه سرشماری حیات وحش تأکید کرد.
وی با قدردانی از تلاش شبانهروزی محیطبانان، سرشماری گونههای شاخص حیاتوحش را یکی از مهمترین ابزارهای مدیریتی برای پایش وضعیت جمعیتی و برنامهریزی حفاظتی دانست و یادآور شد که رعایت اصول تخصصی، ثبت دادههای میدانی با دقت بالا، و همکاری تیمها در مناطق مختلف استان، نقش تعیینکنندهای در صحت نتایج خواهد داشت.
حسنزاده همچنین استفاده از فناوریهای نوین در ثبت و تحلیل دادهها را بخشی از رویکرد جدید اداره کل حفاظت محیطزیست استان برای ارتقای دقت و سرعت در پایش تنوع زیستی عنوان کرد و افزود: موفقیت این مأموریت حاصل تلاش مشترک محیطبانان، کارشناسان و مشارکت مردمی است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان با مرور نکات ایمنی و فنی مأموریت، بر لزوم آمادگی کامل تیمهای سرشماری و استمرار نظارت میدانی تا پایان عملیات تأکید کرد.
به گزارش ملل پرس، تعداد مناطق زیرمجموعه مدیریت محیط زیست آذربایجان شرقی ۱۳ منطقه حفاظت شده و ۹ منطقه شکار ممنوع است و کل مساحت مناطق زیرمجموعه محیط زیست استان بیش از ۵۸۰ میلیون هکتار است که ۱۳ درصد کل مساحت آذربایجان شرقی را شامل می شود.
تعداد محیط بانی های فعال آذربایجان شرقی ۳۰ باب و تعداد ادارات شهرستان ها ۲۱ اداره و نمایندگی مستقر در شهرستان ها است.
مجموع مساحت جنگل های آذربایجان شرقی معادل ۱۸۸ هزار هکتار است که در این مناطق تنوع گونه های گیاهی به استعداد ۲ هزار و ۵۰۰ گونه و تنوع گونه های جانوری به تعداد ۳۴۶ گونه شناسایی و ثبت شده است.
پناهگاه حیات وحش کیامکی در سال ۱۳۵۲ با ۹۶۹۵۲ هکتار وسعت تحت حفاظت قرار گرفت و در سال ۱۳۵۴ به پناهگاه حیات وحش ارتقا یافت. این منطقه در حد فاصل رودخانه حاجیلرچایی و رودخانه دره دیزچای در طولی نزدیک به ۶۰ کیلومتر تعیین شده است. در سال ۱۳۹۰ بخش شمالی شرقی این منطقه یعنی منطقه امن کامتال به وسعت هفت هزار هکتار به پارک ملی کامتال تبدیل شد.
رودهای مهم خاروانا، دستجرد، ایری و قورباغالخ و همچنین آبشارهای معروفی نظیر آبشار آسیاب خرابه، آبشار ماهاران، آبشار چرچر، آبشار سیه سران و آبشار قشلاق و چشمه هایی نظیر چشمه زلفی، چشمه پلنگه وار، چشمه قزل و چشمه پیله خانی در این منطقه قرار دارند.
پناهگاه حیات وحش کیامکی زیستگاه گونه های جانوری همچون آهو، مارال، قوچ، میش ارمنی، کل و بز، پلنگ، خرس قهوه ای و گونه های مختلفی از پرندگان از قبیل سیاه خروس، کبک، عقاب طلایی، اردک، حواصیل، آلرت و بوتیمار، قرقاول، طرلان و بالابان وهمچنین پوشش گیاهی بید، زرشک، افرا، نسترن، گردو و گیاهان مرتعی و دارویی است.
