به گزارش ملل پرس – هر سال با فرا رسیدن اربعین حسینی، جادههای منتهی به کربلا رنگ و بویی دیگر میگیرند، میلیونها انسان از ملیتها، زبانها و فرهنگهای مختلف، کولهبار عشق بر دوش میگذارند و گام در مسیری مینهند که مقصد آن تنها یک شهر نیست، بلکه تجلی ایمان، ایثار، همدلی و آزادگی است، در این مسیر، مرزهای جغرافیایی و تفاوتهای قومی رنگ میبازد و آنچه باقی میماند، پیوندی عمیق میان انسانهایی است که با عشق به امام حسین (ع) گردهم آمدهاند.
پیادهروی اربعین، بزرگترین اجتماع مردمی جهان، فقط یک آیین مذهبی نیست، بلکه جلوهای کمنظیر از مشارکت اجتماعی، مهماننوازی، خدمت بیمنت و همبستگی ملتها است، هزاران موکب مردمی، شبانهروز به زائران خدمت میکنند، دستگاههای اجرایی دو کشور ایران و عراق برای تسهیل این سفر عظیم بسیج میشوند و میلیونها زائر، روایت مشترکی از عشق، فداکاری و مسئولیتپذیری را رقم میزنند.
اربعین، هر سال فرصتی است تا جهان شاهد قدرت همدلی و سرمایه اجتماعی باشد، رویدادی که در کنار معنویت، ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، خدماتی و حتی زیست محیطی گستردهای دارد از همین رو، فراتر از یک مراسم مذهبی، به پدیدهای جهانی تبدیل شده است، پدیدهای که هر گام آن، روایتگر استمرار پیام عاشورا و زنده نگه داشتن فرهنگ ایثار و عدالتخواهی است.
جاده نجف تا کربلا، این روزها مسیر عبور میلیونها زائر است، مسیری که هر عمود آن، روایتی از عشق و خدمت را در خود جای داده است، در دو سوی جاده، موکبهایی برپا شده که بیوقفه از زائران پذیرایی میکنند، از آب و غذا گرفته تا خدمات درمانی و اسکان، به هر طرف که نگاه می کنی سینی های مملو از شربت و چای و ظرف های پر از میوه های خنک دیده می شود، افرادی که جانانه در این موکب ها خدمت می کنند به عشق آقا امام حسین ( ع) گرد هم آمده اند و گرمای طاقت فرسا هم مانع کارشان نمی شود، همانطور که بی وقفه عرق می ریزند اما از زائران هم با جان و دل پذیرایی می کنند تا با خوردن میوه های خنک و شربت گوارا دلشان جلا بیاید.
اما در کنار این شکوه معنوی، واقعیتی دیگر نیز خودنمایی میکند، حجم عظیم پسماندی که در صورت مدیریت نشدن، میتواند محیط زیست این مسیر را با چالشهای جدی روبرو کند.
بیشتر زبالههای تولیدشده در ایام اربعین را بطریهای پلاستیکی آب، لیوانها و ظروف یکبارمصرف، کیسههای پلاستیکی و باقیمانده مواد غذایی تشکیل میدهد، اگرچه بخش زیادی از این پسماندها توسط نیروهای خدمات شهری، داوطلبان و گروههای مردمی جمعآوری میشود، اما حجم بالای زائران، مدیریت آن را به یکی از مهمترین چالشهای این رویداد بزرگ تبدیل کرده است.
کارشناسان محیط زیست معتقدند اربعین، همانگونه که نماد همدلی و مشارکت مردمی است، میتواند به الگویی برای ترویج فرهنگ حفاظت از طبیعت نیز تبدیل شود، استفاده از قمقمههای شخصی به جای بطریهای متعدد، همراه داشتن لیوان و ظروف چندبار مصرف، تفکیک زباله از مبدأ و پرهیز از رها کردن پسماند در مسیر، اقداماتی ساده اما مؤثر هستند که از سوی هر زائر قابل انجام است.
در سالهای اخیر، برخی موکبها نیز تلاش کردهاند با کاهش مصرف پلاستیک، استفاده از ظروف قابل بازیافت یا زیستتخریبپذیر و استقرار مخازن تفکیک زباله، سهم خود را در کاهش آسیبهای زیستمحیطی ایفا کنند، حضور گروههای داوطلب مردمی برای پاکسازی مسیرهای پیادهروی نیز نشان داده است که فرهنگ خدمت میتواند از خدمت به زائران فراتر رفته و شامل خدمت به طبیعت نیز شود.
موضوع تنها جمعآوری زباله نیست، مصرف بهینه آب، جلوگیری از هدررفت مواد غذایی، کاهش استفاده از پلاستیک و رعایت نظافت سرویسهای بهداشتی نیز بخشی از مسئولیت زیستمحیطی زائران و خادمان به شمار میرود، زیرا هر رفتار فردی، در مقیاس حضور میلیونها نفر، اثری بزرگ بر محیط پیرامون بر جای میگذارد.
آموزههای دینی نیز بر پاکیزگی و پرهیز از آسیب رساندن به طبیعت تأکید دارند، از همین رو، بسیاری از فعالان محیط زیست معتقدند احترام به زمین و حفظ پاکیزگی مسیر، ادامه همان فرهنگ خدمت و احترام به دیگران است که در سراسر مسیر اربعین جریان دارد.
اربعین هر سال تصویری باشکوه از همبستگی ملتها را به نمایش میگذارد، اما ماندگارترین تصویر آن زمانی رقم خواهد خورد که پس از عبور میلیونها زائر، جاده نجف تا کربلا همچنان پاک، سالم و شایسته این اجتماع عظیم باقی بماند، شاید بتوان گفت زائر واقعی، کسی است که علاوه بر به جا گذاشتن رد پای عشق، هیچ اثری از آسیب بر طبیعت بر جای نگذارد.
حسین عبیری گلپایگانی فعال محیطزیست در گفت و گو با خبرنگار محیط زیست ملل پرس درباره اینکه اربعین بزرگترین اجتماع مردمی جهان است، آیا چنین رویدادی میتواند بدون آسیب به محیط زیست برگزار شود گفت: بله این امکان وجود دارد اما به شرطی که هر زائر خود را مسئول حفظ محیط زیست بداند، در چنین اجتماعاتی، رفتار هر فرد شاید ناچیز به نظر برسد، اما وقتی میلیونها نفر حضور دارند، همان رفتار کوچک میتواند به یک اثر بزرگ مثبت یا منفی تبدیل شود، اگر هر زائر تنها یک بطری پلاستیکی کمتر مصرف کند یا زباله خود را در محل مناسب قرار دهد، نتیجه آن در مقیاس میلیونی کاملاً محسوس خواهد بود.
وی افزود: مهمترین چالش در این مراسم، حجم بالای پسماند بهویژه پلاستیکهای یکبار مصرف است، بطریهای آب، لیوانها و ظروف غذا بیشترین سهم را دارند، البته مدیریت پسماند در سالهای اخیر بهتر شده، اما کاهش تولید زباله باید در اولویت باشد، نه اینکه فقط به جمعآوری آن فکر شود که البته آنهم به طور کامل انجام نمی شود.
عبیری گلپایگانی درباره اینکه زائران چگونه میتوانند در حفظ محیط زیست مشارکت کنند توضیح داد: راهکارها بسیار ساده است، همراه داشتن قمقمه یا بطری چندبار مصرف، استفاده از لیوان شخصی، پرهیز از رها کردن زباله در مسیر، مصرف به اندازه غذا برای جلوگیری از هدررفت مواد غذایی و همکاری با گروههای پاکسازی، این اقدامات هزینهای ندارد، اما تأثیر زیادی بر محیط زیست خواهد گذاشت.
وی به فعالیت موکب های فراوان در مسیر پیاده روی اشاره کرد و گفت: برای رسیدن به این هدف موکبها میتوانند پیشگام فرهنگسازی باشند، استفاده از ظروف قابل بازیافت یا تجزیهپذیر، نصب مخازن تفکیک زباله، آموزش خادمان و زائران و مدیریت مصرف آب، اقداماتی است که بسیاری از موکبها میتوانند انجام دهند، اگر هر موکب خود را یک پایگاه آموزش محیط زیست بداند، اثر آن بسیار گسترده خواهد بود.
این فعال محیط زیست تاکید کرد: حتی در دین اسلام هم همواره بر نظافت و حفظ محیط زیست تاکید شده است، تا جایی که شکستن شاخه درختی را به مثابه شکستن بال فرشته دانسته بنابراین حفاظت از طبیعت بخشی از همان فرهنگ دینی ما است، کسی که به حقوق دیگران احترام میگذارد، نباید طبیعت را آلوده کند، پاکیزگی، پرهیز از اسراف و حفظ نعمتهای الهی از آموزههای دینی ما است، بنابراین احترام به مسیر پیادهروی و محیط پیرامون، ادامه همان فرهنگ خدمت و احترام به انسانها است.
وی اظهار کرد: زائران همانگونه که عشق و ارادت خود را با قدمهایشان نشان میدهند، میتوانند با رفتارهای مسئولانه نیز از این مسیر مقدس محافظت کنند، اگر هر زائر هنگام بازگشت، جاده نجف تا کربلا را همانگونه که تحویل گرفته یا حتی پاکتر از قبل بر جای بگذارد، اربعین علاوه بر بزرگترین اجتماع انسانی، به بزرگترین نماد مسئولیتپذیری زیستمحیطی نیز تبدیل خواهد شد.
- منبع خبر : ایرنا
