ملل پرس ـ حمید رضا فضلی: تحلیل اینکه چرا حمله نظامی آمریکا به ایران در شرایط فعلی بسیار دشوار و با پیامدهای سنگین همراه است، ابعاد مختلفی را در بر می‌گیرد که شامل توانمندی‌های نظامی ایران، معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی، و همچنین ملاحظات داخلی در ایالات متحده می‌شود. در ادامه به تفکیک این عوامل پرداخته می‌شود:
۱. توانمندی‌های دفاعی و بازدارندگی ایران:
– برنامه موشکی بالستیک و کروز: ایران دارای یکی از بزرگترین و متنوع‌ترین زرادخانه‌های موشکی در خاورمیانه است. این موشک‌ها قادر به هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در منطقه، اسرائیل، و حتی برخی کشورهای عربی متحد آمریکا هستند. این توانمندی، عامل بازدارنده قوی در برابر حملات مستقیم محسوب می‌شود.
– پهپادها: ایران در سال‌های اخیر به یکی از بازیگران اصلی در حوزه پهپادی تبدیل شده است. پهپادهای تهاجمی و شناسایی ایران می‌توانند اهداف را شناسایی کرده و یا حملات دقیق و گسترده‌ای را علیه نیروها و منافع آمریکا و متحدانش در منطقه انجام دهند.
– جنگ نامتقارن و نیروهای نیابتی: ایران بخش عمده‌ای از دکترین دفاعی خود را بر پایه جنگ نامتقارن و استفاده از شبکه‌ای از نیروهای نیابتی (مانند حزب‌الله لبنان، حشدالشعبی در عراق، حوثی‌ها در یمن، و گروه‌های مقاومت در سوریه و فلسطین) بنا نهاده است. در صورت حمله آمریکا، این گروه‌ها می‌توانند از جبهه‌های مختلف، پایگاه‌های نظامی آمریکا، منافع آن در منطقه، و حتی خاک اسرائیل را مورد هدف قرار دهند که این امر، دامنه درگیری را بسیار گسترده کرده و هزینه انسانی و مالی سنگینی را بر آمریکا و متحدانش تحمیل خواهد کرد.
– خلیج فارس و تنگه هرمز: کنترل ایران بر تنگه هرمز، یکی از شریان‌های حیاتی انرژی جهان، اهرم فشار بسیار قدرتمندی است. ایران بارها تهدید کرده است که در صورت حمله، این تنگه را مسدود خواهد کرد که این اقدام می‌تواند منجر به شوک شدید اقتصادی جهانی، افزایش سرسام‌آور قیمت نفت، و اختلال در تجارت بین‌المللی شود.
– دفاع زمینی و چریکی: ارتش و سپاه پاسداران ایران، با توجه به وسعت جغرافیایی و آشنایی با اراضی، قادر به اجرای تاکتیک‌های دفاعی پیچیده و فرسایشی هستند که ورود به خاک ایران و اشغال آن را بسیار دشوار و پرهزینه می‌سازد.
۲. معادلات پیچیده منطقه‌ای و بین‌المللی:
– تأثیر بر متحدان آمریکا: حمله به ایران می‌تواند موجب بی‌ثباتی گسترده در منطقه خاورمیانه شود و به متحدان کلیدی آمریکا مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، و اسرائیل فشار شدیدی وارد کند. این کشورها نیز ممکن است درگیر درگیری شوند که پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای خواهد داشت.
– مخالفت بین‌المللی: حمله نظامی به یک کشور مستقل، بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد، به منزله نقض آشکار قوانین بین‌المللی است. بسیاری از کشورها، از جمله متحدان سنتی آمریکا، مخالف چنین اقدامی هستند. چین و روسیه نیز به احتمال زیاد در برابر چنین حمله‌ای موضع‌گیری خواهند کرد که می‌تواند منجر به انزوای سیاسی و دیپلماتیک آمریکا شود.
– پیامدهای اقتصادی جهانی: خلیج فارس و تنگه هرمز، کانون اصلی تأمین انرژی جهان است. حمله به ایران و احتمال انسداد تنگه هرمز، منجر به بحران انرژی جهانی، رکود اقتصادی، و تورم شدید در سرتاسر جهان خواهد شد که این امر به ضرر همه کشورها، از جمله خود ایالات متحده است.
۳. ملاحظات داخلی در ایالات متحده:
– هزینه‌های انسانی و مالی: جنگ با ایران، چه به صورت مستقیم و چه از طریق نیروهای نیابتی، هزینه‌های انسانی (تلفات جانی) و مالی بسیار سنگینی را بر آمریکا تحمیل خواهد کرد. سابقه جنگ‌های پرهزینه آمریکا در عراق و افغانستان، افکار عمومی این کشور را نسبت به ورود به درگیری‌های جدید در خاورمیانه محتاط کرده است.
– عدم وجود اراده سیاسی قوی: در حال حاضر، هیچ اجماع قوی سیاسی یا اراده‌ای در سطوح بالای دولت آمریکا و یا در میان افکار عمومی این کشور برای آغاز یک جنگ تمام عیار با ایران وجود ندارد. تهدیدات و تنش‌ها بیشتر در حوزه دیپلماسی، تحریم‌ها، و اقدامات محدود در منطقه خلاصه می‌شود.
– پیامدهای سیاسی داخلی: آغاز جنگی دیگر در خاورمیانه، می‌تواند برای دولت حاکم در آمریکا تبعات سیاسی داخلی منفی داشته باشد و مورد انتقاد شدید مخالفان قرار گیرد.
کلام آخر:
در حالی که ایالات متحده توانایی نظامی بالایی دارد، اما حمله مستقیم به ایران، با توجه به توانمندی‌های دفاعی و بازدارندگی منطقه‌ای و بین‌المللی ایران، و همچنین هزینه‌های سنگین انسانی، مالی، و سیاسی که بر آمریکا و متحدانش تحمیل خواهد کرد، گزینه‌ای بسیار نامحتمل و پرخطر محسوب می‌شود. درک این پیچیدگی‌ها، سیاست آمریکا را بیشتر به سمت ابزارهای دیپلماتیک، تحریم‌ها، و مدیریت تنش در منطقه سوق داده است تا شروع یک درگیری نظامی تمام عیار.
- نویسنده : حمیدرضا فضلی
