به گزارش ملل پرس محمدتقی اعلمی روز یکشنبه ۲۱ تیر در جمع دانشگاهیان دانشگاه تبریز با بیان اینکه قائد اعظم شهید همواره علم را زیربنای اقتدار ملی، استقلال، عزت، امنیت، پیشرفت اقتصادی و تمدنسازی دانستهاند، افزود: از منظر ایشان، بدون دستیابی به مرجعیت علمی، آیندهای مستقل، مقتدر و پیشرفته برای کشور قابل تصور نیست. از آنجا که یکی از اهداف اساسی انقلاب اسلامی، دستیابی به استقلال بوده است، تحقق این استقلال نیز در گرو توانمندی و توسعهای است که در سایه مرجعیت علمی حاصل میشود.
وی با تأکید بر اهمیت تولید علم بومی و علم درونزا تصریح کرد: متأسفانه در دورههای گذشته کشور بیشتر مصرفکننده علم بود، اما با شکلگیری این نگاه راهبردی، مسیر حرکت به سمت تولید علم و توسعه ظرفیتهای علمی در دانشگاهها و مراکز پژوهشی هموار شد و زمینه رشد در حوزههای مختلف علمی فراهم آمد؛ بهگونهای که امروز جمهوری اسلامی ایران در حوزه فناوری نانو رتبه سوم جهان را در اختیار دارد و تعداد اعضای هیئت علمی دانشگاهها نیز نسبت به سالهای نخست انقلاب اسلامی ۳۳ برابر شده است.
رئیس دانشگاه تبریز ادامه داد: در نتیجه این رویکرد، جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته توانسته است جایگاه علمی خود را در سطح جهان بهطور قابل توجهی ارتقا دهد و در رتبههای سیزدهم تا هجدهم تولید علم جهان قرار گیرد؛ هرچند در سالهای اخیر این جایگاه به دلیل برخی مشکلات با افت نسبی مواجه شده است، اما خوشبختانه با اتخاذ سیاستهای مناسب، روند جبران این عقبماندگی آغاز شده است.
وی با اشاره به جایگاه دانشگاه تبریز در نظامهای رتبهبندی اظهار داشت: دانشگاه تبریز نیز در رتبهبندیهای اخیر موفق شده است جایگاه ششم کشور را به دست آورد و موقعیت خود را در نظامهای معتبر رتبهبندی جهانی ارتقا دهد که این دستاوردها نتیجه همان نگاه راهبردی به علم، پژوهش و توسعه علمی است.
اعلمی با بیان اینکه قائد اعظم شهید برای دانشگاهها رسالتی فراتر از آموزش صرف قائل هستند، خاطرنشان کرد: از نگاه ایشان، دانشگاه باید علاوه بر تولید علم، در تربیت عالمان متعهد نیز نقشآفرین باشد؛ عالمانی که دانش خود را در خدمت جامعه، کشور و اهداف متعالی انقلاب اسلامی به کار گیرند. زیرا اگر علم از جهتگیری صحیح برخوردار نباشد، ممکن است در خدمت استکبار جهانی و صهیونیسم قرار گیرد. از اینرو هدایت و جهتدهی صحیح به علم و فناوری از مهمترین تأکیدات معظمله است.
وی یکی از مهمترین جلوههای این نگاه راهبردی را ابلاغ سیاستهای کلی علم و فناوری در سال ۱۳۹۰ دانست و گفت: این سیاستها بهمنزله نقشه راه و سند عملیاتی حرکت علمی کشور، چارچوب تحقق اهداف کلان علمی را ترسیم کرده و زمینه ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در عرصه علم و فناوری، هم در منطقه و هم در سطح بینالمللی، فراهم ساخته است.
رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به یکی از مهمترین محورهای این سیاستها اظهار کرد: حرکت به سوی آیندهای که در آن اقتصاد دانشبنیان سهمی ۵۰ درصدی از تولید ناخالص داخلی کشور داشته باشد، از مهمترین اهداف ترسیمشده در سیاستهای کلی علم و فناوری است.
وی افزود: خوشبختانه در سالهای اخیر با تصویب قوانین حمایتی، بهویژه قانون جهش تولید دانشبنیان، زمینه تحقق این هدف تا حد زیادی فراهم شده است. بر اساس این قانون، دانشگاهها، اعضای هیئت علمی، مراکز تحقیق و توسعه، صنایع، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان میتوانند در قالب طرحهای پژوهشی مشترک همکاری کرده و از ظرفیت اعتبار مالیاتی صنایع برای اجرای پروژههای تحقیق و توسعه بهرهمند شوند. این اقدام گشایش مهمی در مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان محسوب میشود و میتواند تحقق اهداف تعیینشده در این حوزه را تسریع کند.
اعلمی با اشاره به نامگذاری سالهای اخیر از سوی قائد اعظم شهید اظهار داشت: این نامگذاریها نشان میدهد که حل مسائل اقتصادی کشور همواره بر پایه تولید، دانشبنیان شدن اقتصاد و نقشآفرینی علم و فناوری مورد تأکید بوده و به یکی از اولویتهای اصلی کشور تبدیل شده است.
وی افزایش بودجه پژوهش به چهار درصد تولید ناخالص داخلی را از دیگر محورهای مهم سیاستهای کلی علم و فناوری عنوان کرد و گفت: متأسفانه در حال حاضر این شاخص در کشور حدود یک تا یک و نیم درصد برآورد میشود و فاصله قابل توجهی با هدف تعیینشده دارد؛ در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی حدود سه تا چهار درصد است. تحقق این هدف نقش تعیینکنندهای در ارتقای جایگاه علمی و فناوری کشور خواهد داشت و تلاش میشود این شاخص به هدف چهار درصدی نزدیک شود.
رئیس دانشگاه تبریز ادامه داد: اگرچه جمهوری اسلامی ایران در حوزه تولید علم توانسته است جایگاه مناسبی در جهان به دست آورد، اما در حوزه فناوری همچنان نیازمند سرمایهگذاری بیشتر و تقویت زیرساختهاست و افزایش بودجه پژوهشی یکی از الزامات اصلی تحقق این هدف به شمار میرود.
وی بهرهگیری از ظرفیت جوانان را از دیگر محورهای مورد تأکید قائد اعظم شهید، بهویژه در بیانیه گام دوم انقلاب، برشمرد و گفت: معظمله جوانان را سرمایههای بیبدیل کشور میدانند و بر تقویت روحیه خودباوری، اعتماد به نفس، جرئت علمی و نقشآفرینی آنان در مسیر پیشرفت علم و فناوری تأکید دارند.
اعلمی خاطرنشان کرد: خوشبختانه با گسترش دورههای تحصیلات تکمیلی، توسعه پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد و شرکتهای دانشبنیان، امروز زمینه مناسبی برای تبدیل ایده به محصول، ایجاد استارتاپها و حضور فعال فارغالتحصیلان دانشگاهی در عرصه فناوری فراهم شده است. انتظار میرود این روند با شتاب بیشتری ادامه یابد و دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری نقش مؤثرتری در تولید علم، توسعه فناوری و تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی ایفا کنند.
وی افزود: قانون جهش تولید دانشبنیان نیز از این منظر ظرفیت ارزشمندی ایجاد کرده است؛ زیرا با استفاده از اعتبار مالیاتی صنایع در حوزه تحقیق و توسعه، بخشی از محدودیتهای مالی پژوهش برطرف شده و منابع جدیدی برای اجرای طرحهای پژوهشی در اختیار دانشگاهها و مراکز علمی قرار میگیرد.
رئیس دانشگاه تبریز در ادامه با قدردانی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، بهویژه اعضای کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری، بهدلیل نقش مؤثر آنان در تدوین و تصویب قوانین حوزه علم و فناوری، ابراز امیدواری کرد که اهداف علمی و فناوری کشور بیش از پیش محقق شود.
وی جهتدهی صحیح به علم و فناوری و حرکت دانشگاهها به سمت مأموریتگرایی را از دیگر محورهای مورد قائد اعظم شهید دانست و اظهار کرد: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در سالهای اخیر این رویکرد را بهصورت جدی دنبال کرده و برای دانشگاههای کشور متناسب با ظرفیتها و نیازهای هر منطقه مأموریتهای ویژهای تعریف کرده است تا دانشگاهها نقش مؤثرتری در حل مسائل کشور ایفا کنند.
اعلمی با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم گفت: دولت با تأکید رئیسجمهور محترم، دکتر مسعود پزشکیان، بر بهرهگیری از ظرفیت علمی دانشگاهها در حل مسائل کشور، این رویکرد را با جدیت دنبال میکند. بهعنوان نمونه، در موضوع دریاچه ارومیه تأکید شده است که هرگونه طرح و برنامه مرتبط با این حوزه، پس از بررسیهای کارشناسی و تأیید دانشگاه تبریز و دانشگاه ارومیه به اجرا برسد تا تصمیمات بر پایه دانش و پژوهش اتخاذ شود.
وی با اشاره به مأموریتهای ویژه دانشگاه تبریز افزود: یکی از مهمترین مأموریتهای این دانشگاه، حوزه امنیت غذایی است. در همین راستا، مرکز نوآوری گندم کشور در دانشگاه تبریز راهاندازی شده و فعالیتهای ارزشمندی در زمینه تولید بذرهای سازگار با شرایط اقلیمی، افزایش بهرهوری و ارتقای عملکرد محصولات کشاورزی در حال انجام است که امید میرود زمینهساز جهشی در تولید گندم، ذرت و سایر محصولات راهبردی و در نهایت تقویت امنیت غذایی کشور باشد.
رئیس دانشگاه تبریز همچنین فعالیت در حوزه زنجیره ارزش معادن را از دیگر مأموریتهای مهم این دانشگاه عنوان کرد و گفت: با توجه به ظرفیتهای غنی معدنی شمالغرب کشور، دانشگاه تبریز میتواند با انجام پژوهشهای کاربردی و ارائه راهکارهای علمی، نقش مؤثری در توسعه این بخش و حل مسائل مرتبط با آن ایفا کند. اساس مأموریتگرایی دانشگاهها نیز بهرهگیری از توان علمی برای پاسخگویی به نیازهای واقعی کشور و ارائه راهحلهای علمی برای مسائل ملی است.
اعلمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه رهبری در هدایت کشور اظهار داشت: هرچه امروز جمهوری اسلامی ایران در اختیار دارد، مرهون هدایتهای حضرت امام خمینی (ره) و قائد اعظم شهید است و این بزرگان با سیاستهای حکیمانه خود نقش تعیینکنندهای در حفظ، استحکام و پایداری نظام جمهوری اسلامی ایران داشتهاند.
رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به شرایط حساس منطقه و کشور، بر نقش بیبدیل حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای؛ مقام معظم رهبری در حفظ وحدت، انسجام ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد و گفت: دشمنان همواره در پی ایجاد تفرقه و تجزیه کشور بودهاند، اما تدبیر، درایت و هدایتهای حکیمانه رهبری طی سالهای گذشته، کشور را از بسیاری از تهدیدها و بحرانها عبور داده و موجب حفظ انسجام و اقتدار ملی شده است.
وی در پایان با اشاره به دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران در صنایع دفاعی اظهار داشت: یکی از نمونههای موفق تحقق علم درونزا، پیشرفتهای کشور در حوزه صنایع دفاعی است. جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توان علمی داخلی و ظرفیت دانشمندان و متخصصان خود، توانسته است در شرایط تحریم و محدودیتهای بینالمللی و بدون اتکا به کشورهای دیگر، به دستاوردهای ارزشمندی در این حوزه دست یابد؛ دستاوردهایی که امروز به یکی از مؤلفههای مهم اقتدار و بازدارندگی کشور تبدیل شده است.
- منبع خبر : ایسنا
